Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 7-8 Temmuz tarihlerinde Ankara’da gerçekleştirilecek olan NATO Zirvesi hakkında önemli açıklamalarda bulundu. Fidan, bu zirvenin NATO tarihinin en kritik toplantılarından birine dönüşebileceğini ifade etti. Anadolu Ajansı (AA) Editör Masası’na katılan Fidan, zirve öncesinde gündeme dair soruları yanıtladı.
Bakan Fidan, Ankara’da yapılacak NATO Zirvesi ile ilgili olarak, ABD’nin de dahil olduğu tartışmalara değinerek, transatlantik güvenlik yapısının son bir yıldır büyük bir sınama ile karşı karşıya olduğunu belirtti. Bazı NATO ülkelerinin kendi savunma sanayilerini geliştirme çabalarına ve ABD’ye olan savunma bütçesi göndermemekle ilgili söylemlerine dikkat çekti. Grönland meselesinin gündemden düştüğünü ancak her an yeniden tartışma konusu olabileceğini vurguladı.
Fidan, müttefiklerin yıllardır güvenlik sağlama konusunda iş birliği yapmalarına rağmen, birdenbire birbirlerine karşı güvensizlik hissetmeye başladıklarını belirtti. ABD’nin, Başkan Donald Trump döneminde de Avrupa’nın güvenliği için yeterli adımları atmadığını eleştirdiğine değindi.
Fidan, “En büyük transatlantik kırılma Ukrayna’da yaşandı” diyerek, Avrupalı devletler ile ABD arasındaki en ciddi güven bunalımının bu çatışma sırasında ortaya çıktığını ifade etti. Eski ABD Başkanı Joe Biden döneminde, Rusya-Ukrayna Savaşı kapsamında Avrupa ile kurulan ittifak sisteminde ABD’nin öncülük yaptığını ve diğer ülkeleri arkasına alarak koordinasyonu sağladığını dile getirdi.
Trump’ın “Ben bu oyundan çekiliyorum, Ukrayna’yı bedava destekleyemem” şeklindeki açıklamalarının büyük bir kırılma yarattığını kaydeden Fidan, ardından Grönland ve İran konularının yeniden gündeme geldiğini anlattı. ABD’nin İran’a karşı kullanmak istediği üslerin bulunduğunu fakat Avrupalı devletlerin bu çatışmanın parçası olmak istemediğini, hatta “Yaptığınız savaş yanlış” dediklerini belirtti.
Bununla birlikte, Trump’ın NATO ile ilgili düşüncelerinin pratikte “haklılık payı” taşıdığına değinen Fidan, diğer ülkelerin de “Amerika olmadan bir Avrupa güvenliğine hazırlıklı olmamız gerekiyor” şeklinde düşünmeye başladıklarını ifade etti. Ayrıca, Avrupa ülkeleriyle yapılan görüşmelerde strateji geliştirme konusunda arayış içinde olduklarını vurguladı.
Fidan, bu konunun son derece dikkatli bir şekilde ele alınması gerektiğini, Avrupa Birliği’nin de bu meseleleri uygun platformlarda tartışamadığını dile getirdi. Avrupa Birliği’nin bu tür bir güvenlik yapısını tek başına mı yoksa Türkiye, İngiltere, Norveç gibi diğer Avrupa ülkelerini de dahil ederek mi oluşturacağı üzerinde durduklarını kaydederek, Türkiye’nin bu konularda önemli stratejik önerilerde bulunduğunu belirtti.
