“`html
Yapay Zeka Destekli Alışverişte Veri Gizliliği Riskleri Artıyor
Son yapılan açıklamalara göre, yapay zeka ile güçlendirilmiş alışveriş sistemlerinin popülaritesi, kullanıcı deneyimlerini olumlu yönde etkilerken, aynı zamanda veri gizliliği konusunda ciddi riskler de barındırıyor. Kaspersky’nin sunduğu verilere göre, geçtiğimiz yıl perakende sektöründe kullanıcıların %14,41’i web bazlı tehditlere maruz kaldı; %22,20’si ise cihaz içi saldırılarla karşılaştı.
Fidye yazılımları, perakende ve e-ticaret alanında önemli bir tehdit oluşturmaya devam ediyor. Sektördeki firmaların %8,25’i fidye yazılımı saldırılarından etkilendi. Ayrıca, fidye yazılımı tespitinden etkilenen B2B kullanıcı sayısının, Kasım 2024 ile Ekim 2025 arasında, bir önceki yılın aynı dönemine göre %152 oranında artış göstermesi dikkat çekici.
Bu artışta, birçok pazarda yaygın olarak görülen Trojan-Ransom.Win32.Dcryptor kötü amaçlı yazılım ailesinin etkisi büyük oldu. Söz konusu fidye yazılımı, meşru DiskCryptor aracını kullanan trojanlaşmış bir versiyon olarak kaydedildi. Kaspersky, geçtiğimiz yıl devrim niteliğindeki mağazalar, ödeme sistemleri ve teslimat hizmetlerini hedef alan toplam 6,7 milyon oltalama (phishing) saldırısı tespit etti.
Bu oltalama saldırılarının %50,58’inin doğrudan devrim niteliğindeki mağazaları hedef alması, e-ticaret platformlarının dolandırıcılık ve veri hırsızlığı açısından ne kadar değerli hedefler olduğunu gösteriyor. Saldırganlar, yoğun kampanya ve indirim dönemlerini fırsat bilerek, artan kullanıcı trafiğini aleyhlerine kullanma şansı yakalıyor.
Alışveriş ve yemek siparişlerinde mobil cihaz kullanımı giderek yaygınlaşırken, Kaspersky’nin verilerine göre, kullanıcıların resmi uygulama mağazalarından indirdikleri güvenilir gibi görünen uygulamalar bile yeterli güvenlik sağlamak konusunda eksik kalabiliyor. Bu uygulamalar, kullanıcıların verilerini ve mali bilgilerini risk altına sokabiliyor.
Oltalama yöntemleri eski bir tehdit olmasına rağmen, çevrimiçi alışveriş ekosisteminde etkinliğini sürdürmeye devam ediyor. Kaspersky ürünleri, Kasım 2024 ile Ekim 2025 arasında çevrim içi mağazalar, ödeme sistemleri ve teslimat hizmetlerini hedef alan toplam 6 milyon 651 bin 955 oltalama girişimini engelledi.
Bu girişimlerin %50,58’i doğrudan çevrimiçi alışveriş yapan kullanıcıları, %27,3’ü ödeme sistemlerini ve %22,12’si ise teslimat firmalarının kullanıcılarını hedef aldı. Kaspersky’nin 2026 tahminlerine göre, sohbet botları bu yıl çevrimiçi pazaryerlerinde ürün keşfi için standart bir araç haline gelecek.
Geleneksel arama yöntemlerinin aksine, sohbet tabanlı arayüzler kullanıcıları daha detaylı ve doğal bir şekilde taleplerini ifade etmeye teşvik ediyor. Ancak bu durum, kullanıcıların tercihlerini, kısıtlarını ve bağlamsal bilgilerini açığa çıkarmaya neden olarak gizlilik risklerini artırıyor. Sohbet kayıtlarının, işlem verileri kadar hassas hale gelmesi ise veri toplama süreçlerini karmaşıklaştırıyor.
Yapay zeka odaklı alışveriş asistanlarının tarayıcılara ve mobil uygulamalara entegre edilerek perakende platformları dışına işlevselliğinin yayılmasının beklenmesi, veri gizliliği için yeni riskler yaratıyor. Bu uygulamalar kullanıcı deneyimini hızlandırırken, veri toplama süreçlerini kontrol altına almayı da zorlaştırıyor.
Kullanıcılar, yapay zeka destekli alışveriş araçlarını kullanırken gizliliklerini korumak için, paylaştıkları bilgiye dikkat etmelidir. Örneğin, arama sorgularında kişisel görsellerin ya da detaylı özel bilgilerin paylaşımından özellikle kaçınmaları gerektiği vurgulanıyor.
Kimlik avı saldırılarına karşı korunmak adına şu önerilere dikkat edilmesi gerektiği belirtildi: E-posta ya da mesajlarla gelen indirimler veya sipariş bildirimlerine güvenmeyin; gönderici adresini kontrol edin; bağlantılara tıklamak yerine mağazanın web adresini manuel olarak tarayıcınıza yazın. Yeni ya da tanımadığınız çevrimiçi mağazalarda alışveriş yapmadan önce, firmanın meşruiyetini kontrol edin ve müşteri yorumlarını inceleyin.
Kullanıcıların düzenli olarak internet bankacılığına veya mobil uygulamalarına girerek işlemlerini kontrol etmeleri öneriliyor. Eğer şüpheli bir uygulama tespit ederlerse, hemen kaldırmalı ve güvenilir bir güncelleme çıkana dek yeniden yüklememelidirler. Ayrıca, kişisel verileri güvenli bir şekilde yönetmelidirler; parolalar ya da kurtarma ifadeleri gibi hassas bilgileri fotoğraf galerisi ya da notlar yerine güvenilir bir parola yöneticisinde saklamaları en iyisidir.
Kaspersky Web Veri ve Gizlilik Analizi Uzmanı Anna Larkina, kullanıcıların arama alışkanlıklarının değiştiğini belirterek, “2025’te basit anahtar kelime sorgularının yerini sohbet tabanlı ve görsel yöntemler almaya başlayacak,” dedi. “Bu nedenle kullanıcı verilerinin dikkatlice yönetilmesi, güven inşasında kritik bir rol oynamaya devam edecektir.”
“`
