Sudan’ın doğusundaki çorak araziler, uzay teknolojisinin sağladığı yenilikçi imkanlarla tarihin yeni sayfalarını açmaya hazırlanıyor. Bilim insanları, uydu verileri aracılığıyla Nil Nehri ile Kızıl Deniz arasında yer alan bölgede, 4,500 ile 6,500 yıl öncesine ait 260 adet anıtsal yapıyı tespit etti. Bu yapılar, daha önce hiçbir tarihi kaynakta veya haritada yer almamıştı.
Modern arkeolojinin sunduğu olanaklar sayesinde, araştırmacılar artık kazma kürek yerine yüksek çözünürlüklü uydu görüntüleri ile geçmişin izini sürebiliyor. Uluslararası bir araştırma ekibi, Sudan’ın doğusundaki bu çorak topraklarda gerçekleştirdiği incelemeler sonucunda devasa mezar alanlarını keşfetti. Dairesel yapılar, yer yer 80 metreye kadar genişleyebiliyor ve mimari öğeleri oldukça dikkat çekici. Bu dev halkaların merkezinde yalnızca tek bir bireye ait kalıntılar bulunurken, çevresinde evcil hayvanların kemikleri de tespit edildi.
Bölgedeki resmi kazı çalışmalarının henüz başlamadığı belirtilse de uzmanlar, bu anıt mezarların “Atbai Muhafaza Mezarları” grubuna ait olduğunu öne sürüyor. Tarih öncesi dönemde bu yapıları inşa eden toplulukların, su kaynaklarına ve vahalara yakın alanları tercih ettiği anlaşılıyor. Göçebe yaşam tarzına sahip olan bu insanların izleri, Sahra Çölü’nün iklimsel döngülerini de anlamamıza yardımcı oluyor. Bilgiler, Sahra’nın her 21,000 yılda bir yeşil savana dönüştüğünü ortaya koyuyor. Anıtsal yapılar da çölün en verimli dönemlerinde, otlaklarla kaplı olduğu zaman diliminde inşa edilmiş.
Daha önce Gobero bölgesinde benzer bir toplu mezar alanı tespit edilmişti. Ancak zamanla kumların yuttuğu bu kültürler, geride yalnızca taş halkaları bırakarak tarihten silindi. Günümüzde bilim insanları büyük bir keşfin sevincini yaşarken, bölgedeki kontrolsüz altın madenciliği faaliyetleri bu önemli tarihi mirası tehdit ediyor. Defineciler ve madencilik şirketleri, keşfedilen anıtlardan 12’sini geri dönülemez şekilde tahrip etmiş durumda. Eğer acil koruma önlemleri alınmazsa, insanlık için büyük bir kayıp olan bu tarihî miras tamamen yok olma riski ile karşı karşıya kalabilir.
